Neurofeedback therapie bij ADHD (EEG Biofeedback)

Voor behandeling van Depressie en van Parkinson zie ook die bijbehorende secties. Voor de Brainquiry Neurofeedback apparatuur, zie ook Producten. Indien u hinder ondervindt van klachten zoals aandachtsproblemen, hyperactiviteit, onrust of slaapproblenmen dan kan dit u in uw dagelijks leven behoorlijk in de weg staan. In veel gevallen wordt hiervoor medicatie voorgeschreven die soms jarenlang geslikt moeten worden. Deze medicijnen bestrijden wel de symptomen, maar pakken de bron van het probleem niet aan. Normaalgesproken werken de diverse delen in onze hersenen goed samen. Klachten - zoals ADHD - ontstaan omdat de hersenactiviteit niet in balans is. Neurofeedback pakt de klachten aan bij de bron en kan de afhankelijkheid van medicatie (zoals Ritalin en Strattera) verminderen. De training met neurofeedback stelt u in staat zelf controle uit te oefenen op de activiteit in uw hersenen. Het helpt om grip op uw leven te krijgen, met een blijvend resultaat. Neurofeedback - ook wel EEG Biofeedback genoemd - is daarmee een effectieve behandelmethode voor mensen met ADHD en ADD. Tegenwoordig wordt Neurofeedback voor de meest uiteenlopende aandoeningen ingezet. Echter, alleen voor de toepassing van Neurofeedback bij ADHD - ADD, Epilepsie en slaapproblemen is goed wetenschappelijk bewijs dat het werkt - dus daarmee evidence-based. Brainclinics gebruikt enkel behandelmethoden die evidence-based zijn, en derhalve zetten wij Neurofeedback alleen in bij problemen in het ADHD - ADD spectrum en bij slaapproblemen. Voor de behandeling van Depressie en Parkinson passen wij dan ook geen Neurofeedback toe maar magnetische hersenstimulatie (rTMS).  Wat is neurofeedback? Neurofeedback is een methode waarbij real-time feedback wordt gegeven op gewenste hersenactiviteit. De hersenen worden door deze conditioneringsmethode geleerd bepaalde frequenties wel of niet te produceren. Aandoeningen zoals ADHD (maar ook epilepsie en slaapstoornissen) kunnen op deze manier worden behandeld zonder medicatie. Dit resulteert in een afname van symptomen en verbetering op gedragsniveau. Daarbij wordt een blijvend - lange termijn - effect bereikt. Neurofeedback in de praktijk In een uitgebreide assessment wordt het EEG van 25 kanalen opgenomen - ook wel QEEG genoemd. Daarnaast wordt een neuropsychologisch onderzoek gedaan om de specifieke aandachtsproblemen in kaart te brengen. Alle verzamelde data wordt vergeleken met een database van gezonde proefpersonen. De resultaten worden in een rapport verzameld en aan de hand hiervan wordt een behandelprotocol opgesteld. In de Personalized Medicine sectie kunt u meer informatie vinden over de reden waarom het zo belangrijk is om eerst een uitgebreid QEEG te doen alvorens met de behandeling van ADHD te beginnen. In onze visie is dit noodzakelijk om verantwoord Neurofeedback toe te kunnen passen. De training De cliënt krijgt elektrodes op het hoofd en neemt plaats achter een beeldscherm. De cliënt moet proberen met zijn hersenactiviteit het beeld te beinvloeden, waar de feedback over de hersenactiviteit te zien is. Dit kan gaan om de lengte van een balk of het laten lopen van een film of een spelletje. Er ontstaat een proces van conditionering en hierdoor zal geleidelijk vermindering van ADHD-symptomen plaatsvinden. Wat gebeurt er in de hersenen bij ADHD? Bij concentratie vindt er een verhoging van de snelle activiteit (beta ctiviteit) in een bepaald gedeelte van onze hersenen plaats. Bij mensen met ADHD zien we daar vaak een vertraging van activiteit (zoals frontale theta of een vertraagde apha piek frequentie). Waar ‘normale’ mensen zich concentreren en deze activiteit laten zien, zullen mensen met ADHD afdwalen en zich juist minder gaan concentreren vergezeld van een toename in trage hersenactiviteit. Dit geldt overigens niet voor alle mensen met ADHD, vandaar dat voorafgaand een uitgebreid QEEG wordt afgenomen. Zie ook de professional sectie voor het belang van een QEEG voorafgaand aan Neurofeedback therapie. Neurofeedback of Medicatie (Ritalin, Concerta of Strattera)? Medicatie zoals Ritalin, Concerta of Strattera wordt vaak voorgeschreven omdat het effect en de resultaten bekend zijn. Neurofeedback is redelijk nieuw in Nederland en dus onbekend bij veel behandelaars. We zetten voor u de voor- en nadelen van Neurofeedback vs. medicatie op een rijtje. De voordelen van neurofeedback Zonder medicatie ADHD/ADD-symptomen effectief bestrijden Een langdurig, blijvend effect door operante conditionering Geen hinderlijke bijwerkingen Verbetering van aandacht, concentratievermogen en slaap Eenmalige investering De nadelen van neurofeedback Effectief na 20 tot 50 behandelingen Wordt meestal maar gedeeltelijk vergoed door de zorgverzekeraar Effectief bij 70%-80% van de cliënten Voordelen van medicatie Snel effect Makkelijk verkijgbaar De nadelen van medicatie Medicatie moet vaak levenslang geslikt worden en 'geneest' dus niet, maar bestrijd enkel de symptomen. Medicatie moet regelmatig en altijd op hetzelfde tijdstip ingenomen worden Het effect is tijdelijk Reboundverschijnselen Zoeken naar geschikte medicatie, aangezien Ritalin, Concerta of Strattera Niet altijd vergoeding door zorgverzekeraar (m.n. Strattera) Veel bijwerkingen, zoals verslaving aan medicatie, depressie, ontwikkeling van tics, Cardiovasculaire problemen, remming van groei en krimpen de hersenen Extra risico’s van medicatie Er zijn gevallen bekend waarbij ADHD-medicatie in verband wordt gebracht met het overlijden van mensen en verhoogde kans op suïcide, zoals recentelijk gerapporteerd door de Amerikaanse FDA. Het bewijs dat neurofeedback werkt Er zijn veel wetenschappelijke onderzoeken en gecontroleerde studies gedaan naar de behandeling van verschillende aandoeningen met neurofeedback. Neurofeedback is zeer succesvol gebleken in de behandeling van o.a. epilepsie, slaapstoornissen en ADHD. Neurofeedback ter behandeling van ADHD/ADD wordt al ruim 30 jaar zeer succesvol klinisch toegepast. De effecten op symptomen zijn vergelijkbaar met die van medicatie. Voor een uitgebreid overzicht van alle gepubliceerde studies over de effectiviteit van Neurofeedback zie ook de volgende link van de ISNR. Kwaliteit Om kwaliteit van therapeuten te waarborgen werkt de sectie neurofeedback van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen) momenteel aan een systeem voor officiële erkenning van de behandelmethode voor aangesloten psychologen. Het heeft de voorkeur de behandeling te laten uitvoeren door een neurofeedback behandelaar die aangesloten is bij een beroepsorganisatie zoals bijvoorbeeld het NIP. Deze behandelaars hebben een erkende opleiding tot therapeut gevolgd en worden voor hun registratie geacht actief bij te scholen op dit gebied. Download hier de brochure Neurofeedback therapie bij ADHD. Voor Neurofeedback therapie kunt u bij de volgende vestigingen terecht (Deze Brainclinics vestigingen bieden tevens de mogelijkheid voor Tele-Neurofeedback ofwel Neurofeedback via het internet): Brainclinics Treatment Nijmegen: Neurofeedback & rTMS Brainclinics Oosterhout (NB): Neurofeedback Brainclinics Hengelo (Ov): Neurofeedback Voor informatie over onze tarieven zie ook het tarieven overzicht.
Achtergrondinformatie over ADHD   ADD met hyperactiviteit (ADHD) ADD met hyperactiviteit is herkenbaar aan een gebrek aan concentratie, impulsiviteit en hyperactiviteit die beginnen voor het zevende levensjaar, minstens zes maanden aanhouden en niet te wijten zijn aan andere psychiatrische afwijkingen of invloeden uit de omgeving, bijvoorbeeld als reactie op problemen in de gezinssfeer.   ADD zonder hyperactiviteit Het voornaamste kenmerk van ADD zonder hyperactiviteit is een duidelijk gebrek aan concentratie. Onderzoek bij kinderen met deze diagnose laat zien dat ze vaker last hebben van angst- en leerstoornissen. Hoewel er geen onderzoeken zijn gedaan naar volwassenen met deze afwijking, wordt verwacht dat ADD zonder hyperactiviteit een ander effect heeft dan ADD met hyperactiviteit. Deze laatste groep heeft meer gedragsproblemen die in verband worden gebracht met oppositionele en gedragsstoornissen.   Kenmerken van volwassenen met ADHD Volwassenen met deze aandoening, vooral degenen die niet gediagnosticeerd en niet behandeld zijn, kunnen te kampen hebben met een aantal problemen, waarvan sommige direct veroorzaakt worden door ADD en andere door compenserend gedrag dat met ADD in verband wordt gebracht. Deze symptomen kunnen uiteraard ook bij kinderen met ADD gezien worden.   Symptomen van een volwassene met ADD kunnen zijn: Makkelijk afgeleid zijn Chaotisch zijn Vergeetachtigheid Uitstelgedrag Chronisch te laat komen Chronisch verveeld zijn Angst Depressie Weinig zelfwaardering Stemmingswisselingen Problemen een baan te vinden Rusteloosheid Overmatig middelengebruik of verslaving Relatieproblemen   De symptomen van ADD kunnen situationeel of constant zijn. Sommige mensen met ADD kunnen zich concentreren als ze geïnteresseerd of geprikkeld zijn, terwijl anderen zich nooit goed kunnen concentreren. Sommigen zoeken actief naar stimulatie, anderen ontwijken het zo veel mogelijk. Sommigen worden recalcitrant, slecht gemanierd en later antisociaal, terwijl anderen hun best doen om mensen te behagen. Sommigen zijn extravert, terwijl anderen juist erg in zichzelf gekeerd zijn. Gerichte neurofeedback kan mensen flexibeler maken in deze stijlen.   Aandachtstekort(-hyperactiviteits)stoornis In de jaren zeventig begonnen wetenschappers de term aandachtstekort(-hyperactiviteits)stoornis, ADHD, te gebruiken om deze klachten te beschrijven. Hoewel de klachten het meest worden gerelateerd aan kinderen is bekend dat symptomen als een gebrekkig concentratievermogen, impulsiviteit en overactiviteit voortduren tot in de volwassenheid. Relatief weinig van deze volwassenen worden als zodanig gediagnosticeerd of behandeld. Zij kunnen toch baat hebben bij medicijnen en/of neurofeedback.   Wat veroorzaakt ADHD? De oorzaak of oorzaken van ADHD zijn niet precies bekend. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de aandoening in veel gevallen genetisch wordt overgedragen. ADHD wordt vermoedelijk veroorzaakt door een verstoring in bepaalde stoffen die in de hersenen het gedrag besturen. Een studie uit 1990 door het Amerikaanse National Institute of Mental Health legt een verband tussen ADHD en een afwijking in bepaalde stofwisselingsprocessen in de hersenen. Dit is verdere ondersteuning voor de gedachte dat ADHD een neurobiologische aandoening is, die met neurofeedback behandelbaar is.   Erfelijkheid wordt vaak als oorzaak genoemd, maar ook problemen tijdens de prenatale ontwikkeling, complicaties bij de geboorte of later opgelopen neurologische schade kunnen leiden tot ADHD. Wetenschappelijk onderzoek heeft tot nu toe weinig bewijs geleverd dat ADHD veroorzaakt wordt door omgevingsinvloeden, overmatige inname van kleurstoffen of suiker, middenoorproblemen of visueelmotorische problemen.    Hoe vaak komt ADHD voor bij volwassenen? Hoe vaak ADHD bij volwassenen voorkomt is onbekend; er is weinig onderzoek gedaan naar ADHD bij volwassenen. Uit het onderzoek dat is gedaan blijkt wel dat ADHD evenveel voorkomt bij mannen als bij vrouwen. Van de kinderen die met ADHD zijn gediagnosticeerd tijdens of voor hun basisschooltijd heeft ongeveer twee derde tijdens de adolescentie nog gedragsproblemen. Tijdens deze periode manifesteren zich ook met ADHD samenhangende gedrags-, leer- en emotionele problemen. Ongeveer de helft tot een derde van deze adolescenten vertoont ook als volwassene nog symptomen van ADHD.   Waarom ADD bij volwassenen vaststellen? Het vaststellen van ADD bij volwassen en goede begeleiding verlenen bij hun educatie, persoonlijke en sociale ontwikkeling vergroot de kans op een succesvol beloop van de klachten. Effectieve interventie kan hun zelfwaardering, werk- en leerprestaties en vaardigheden verbeteren. Een diagnose van ADD kan een volwassene ook helpen zijn of haar problemen in het juiste perspectief te zien. Deze mensen hebben vaak een negatief beeld van zichzelf vanwege een opstapeling van mislukkingen op school, in de sociale omgeving en in de werksfeer. Velen van hen worden door anderen "een trage leerling" genoemd. Ook wordt gezegd dat ze een slechte houding hebben of een gebrek aan motivatie. Ze zouden onvolwassen, lui, zweverig of egocentrisch zijn. In plaats van hun problemen te zien als het gevolg van een genetische of opgelopen neurobiologische afwijking, hebben velen het onjuiste idee aangenomen dat de schuld van hun problemen bij henzelf ligt.   De diagnose van ADD bij volwassenen Voor de diagnose van ADD is een multifactoriële evaluatie van belang. Diagnostiek bij volwassenen moet worden uitgevoerd door een clinicus of een team van clinici met deskundigheid op het gebied van aandachtsstoornissen en verwante afwijkingen. De evaluatie is ontworpen om levenslange gedragspatronen te vinden die wijzen op de onderliggende aandachts- en impulsiviteitsproblemen. Bij een evaluatie moet informatie worden gebruikt uit vele bronnen, zoals:   Grondige medische geschiedenis en familiegeschiedenis. Lichamelijk onderzoek.     Interviews of enquêtes ingevuld door mensen die zicht hebben op het gedrag van de persoon, zoals een ouder, een vriend of een partner. Observatie van de persoon. Psychologische tests die cognitieve vaardigheden en sociale en emotionele aanpassing meten, evenals een test voor leerproblemen. Ontwikkelingsproblemen kunnen bij sommige mensen veroorzaakt worden door ADD, maar kunnen ook wijzen op andere aandoeningen zoals leer-, angst- en affectieve stoornissen, het syndroom van Tourette, borderline persoolijkheidsstoornissen, en dwangstoornissen.   Na de diagnose De door professionals gesteunde behandelingsmethoden kunnen inhouden: voorlichting voor de volwassene en zijn of haar familie en nabije vriendenkring, ondersteuning bij onderwijs en werk, medicatie, neurofeedback en gesprekstherapie. De geschikte selectie hieruit wordt bepaald op basis van de ernst van de aandoening en het type en aantal problemen dat erdoor optreedt. Veel mensen hebben baat bij een behandelingsplan dat medicatie en neurofeedback bevat. Deze behandeling, in combinatie met onderwijs en coaching, kan een basis leggen voor volwassenen waarop zij aan nieuwe successen kunnen bouwen. Het doel van de medicatie is om de volwassene hem- of haarzelf te laten helpen. Het levert de biologische steun die nodig is voor zelfcontrole. Dit betekent dat de persoon niet "bestuurd" wordt door de medicatie, de inspanningen om te slagen zijn van de persoon zelf. Na het stoppen met de medicatie treden de klachten weer snel op. Neurofeedback daarentegen kan leiden tot een permanent verbeterd functioneren als gevolg van aangeleerde veranderingen in de hersenactiviteit.   Tips die volwassenen met ADD handig vonden: Zorg voor interne structuur. Hiertoe behoren agenda's, lijstjes, briefjes aan jezelf, kleurcodering van teksten, routines en dingen om je ergens aan te herinneren. Neem een "goede verslaving". Zoek een manier van lichaamsbeweging of een andere gezonde en leuke activiteit voor een regelmatig, gestructureerd "uitpuf-moment'. Zet een belonende omgeving op. Bedenk projecten, taken, enzovoorts, om frustratie te minimaliseren. Breek grote taken op in kleinere stappen en stel prioriteiten. Gebruik time-outs. Neem de tijd om te kalmeren en het overzicht te herwinnen wanneer je je overrompeld of boos voelt. Loop weg van een situatie als dat nodig is. Gebruik humor. Het helpt als partners en collega's je constant herinneren bezig te blijven met je taak, zolang dat gedaan wordt met humor en respect. Leer om symptomen van ADD met humor te zien en maak grappen met vrienden en familie over symptomen zoals verdwaald raken, dingen vergeten, enzovoorts. Wees leerling en leraar. Lees boeken. Praat met professionals over medicatie, neurofeedback en gedragstherapie. Praat met andere volwassenen die ADD hebben. Laat de mensen die er toe doen weten wat de voor- en nadelen zijn van je ADD. Wees een voorlichter.