Depressie: Symptomen, oorzaken en behandeling.

 

 

 

Voor iedereen zijn deze symptomen wel herkenbaar, je voelt je down. Vaak zijn deze klachten kortdurend in tegenstelling tot een depressie. Verschillende factoren kunnen bijdragen aan een depressieve episode. 

 

Onderzoeken laten zien dat o.a. een onderactivatie of juist overactivatie van bepaalde chemische stoffen in de hersenen verband kunnen houden met depressieve gevoelens. Negatieve gedachtes, zware emotionele gebeurtenissen uit het verleden en bijwerkingen van medicatie kunnen eveneens een rol spelen. Voor meer wetenschappelijke achtergrondinformatie over depressie, EEG en Personalized Medicine zie ook ons onderzoeksinstituut.

 

Niet iedere depressieve, sombere of verdrietige stemming is een psychische aandoening. Depressie is niet zomaar een negatieve stemming waar je gemakkelijk weer uit komt. Het heeft ook niets te maken met persoonlijke zwakte of gebreken. Het is een serieuze psychische stoornis waar mensen van alle leeftijden last van kunnen hebben. Uit onderzoek blijkt, dat 1 op de 33 kinderen en 1 op de 8 volwassenen last heeft van depressie. Depressie kan leiden tot verlaging van werkprestaties, sociale isolatie en bemoeilijkt relaties met familie en vrienden. 

 

Een (klinische) depressie is een stemmingsstoornis die zich kenmerkt door een verlies van levenslust of een zwaar terneergeslagen stemming. Wanneer een depressie niet op de juiste manier wordt behandeld, kan het verergeren en zelfs leiden tot een levensbedreigende situatie. 

 

Een klinische depressie moet aan een aantal criteria voldoen, zoals vastgelegd in de DSM-IV, het diagnostisch handboek voor psychologische aandoeningen. 

 

 

Psychologische symptomen:

• Depressieve stemming: neerslachtigheid, bedroefdheid, somberheid, hopeloosheid, gedeprimeerdheid; soms is die verlaagde stemming 's ochtend het ergste ("dagschommelingen")
•  vermoeidheid, verlies van energie, initiatief en kracht 
• gevoel: angst is vaak een kenmerkend gevoel bij een depressie; soms is er sprake van een sterke afvlakking van gevoelsleven: men voelt niets meer, geen verdriet, vreugde, angst of blijheid. 
  
• Stoornissen van de vorm van het denken: problemen met concentreren en geheugen, denkremming en besluiteloosheid 
  
• Gedachten over schuld, zelfverwijt, waardeloosheid en verlies van zelfrespect

 

Gedragsmatige symptomen:

• Sociaal terugtrekgedrag, verlies van interesse in de omgeving 
  
• Verlies van het vermogen plezier te beleven 
  
• Lichamelijke onrust of juist geremd gedrag 
  
• Verminderde productiviteit 
  
• Suïcidaliteit (zelfmoord gedachtes/neigingen) 
  
• Huilbuien
  

Functionele symptomen (vitale of biologische functies):

• Eetstoornissen: afgenomen of toegenomen eetlust 
  
• Slaapstoornissen: in- en of doorslaapstoornissen, vroeg wakker worden, of juist slaapzucht 
  
• Seksuele stoornissen: verminderde behoefte (libidoverlies) 
  
• lichamelijke klachten: obstipatie of diaree
  

Psychotische symptomen

In 10 à 15% van de depressies is er sprake van psychotische kenmerken, d.w.z. er is een gestoorde toetsing van de realiteit. Dit uit zich bij een psychotische depressie meestal in wanen (oncorrigeerbare gedachtedwalingen). Vaak is de inhoud van die wanen in overeenstemming met de depressieve stemming (stemmingscongruent): de thema's staan in het teken van persoonlijke tekortkomingen, falen, schuld, dood, straf of nihilisme.

 

Er bestaan verschillende soorten depressies. Een unipolaire depressie kenmerkt zich doordat iemand zich een lange tijd neerslachtig voelt. Een bipolaire depressie kenmerkt zich juist door de afwisselende perioden waarin iemand zich een tijd neerslachtig voelt met tijden waarop iemand juist zeer veel energie heeft, opgewekt is, en zich onrustig voelt. Wanneer iemand dit ervaart, spreken we van een manie. Bipolaire depressie wordt ook wel manisch-depressief genoemd.

 

Depressie komt wereldwijd bij ongeveer 121 miljoen mensen voor. In Nederland heeft 6% van de mensen een depressie of er recent een gehad. Een op de zeven mensen in Nederland krijgt ooit te maken met een depressie.

 

Enkele feiten over depressie:

• Het is de op een na grootste doodsoorzaak na hartziekten en het is aangetoond dat depressie een grote bijdrage levert aan coronaire ziekte 
  
• Depressie komt bij vrouwen tweemaal zo vaak voor dan bij mannen en komt het meest voor in de leeftijd 25-45 jaar 
  
• Minder dan 30% van de mensen met een depressie voelen een vermindering van de symptomen door het slikken van antidepressiva zoals Seroxat (Paroxetine), Efexor (Venlafaxine), Cipramil (Citalopram), Remeron (Mirtazapine) of Doxepine. 
  
• Depressie zorgt voor meer absentie dan elke andere stoornis en het geeft werkgevers veel ‘productie-verlies’ 
  
• Wereldwijd staat depressie op de vierde plaats van de lijst van meest voorkomende ziekten.
  

 

Het is moeilijk om één oorzaak voor depressie te geven, het is vaak een combinatie van verschillende factoren.

 

Uit onderzoek is gebleken dat depressie een verstoring is in de balans van bepaalde stoffen (zoals serotonine, noradrenaline en BDNF) in de hersenen. Echter recent onderzoek wijst ook uit dat dit toch complexer is dan enkel een verlaagd serotonine gehalte. Ook is uit recent onderzoek gebleken dat depressie samenhangt met een bepaald verstoord patroon van hersenactiviteit. Uit de literatuur blijkt dat de twee hersenhelften uit balans zijn. Doorgaans is de linkerhersenhelft actiever.

 

Een specifieke vorm van Depressie die verband houdt met het korter worden van de dagen ofwel de winterdepressie (Seasonal Affective Disorder ofwel SAD) wordt met name veroorzaakt door een tekort aan licht. Dit is vaak goed te voorkomen middels lichttherapie.

 

Er is een erfelijke component die een rol speelt. Kinderen van ouders met een depressie hebben driemaal zoveel kans om zelf depressief te worden, dan kinderen van ouders die niet depressief zijn.

 

Ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals een echtscheiding, overlijden, ontslag, maar ook het krijgen van een kind en promotie kunnen een belangrijke rol spelen in het ontwikkelen van een depressie. Dit zijn gebeurtenissen die erg veel spanning en stress op kunnen roepen, waardoor je het niet meer ziet zitten.

Het sociale leven kan ook juist zorgen voor een helende werking van de depressie. Een stabiele relatie, vrienden die je steunen en helpen en een fijne baan kunnen zorgen voor een goede structuur in je leven en een sociaal vangnet.

 

Het blokkeren van pijnlijke gevoelens en gedachten door onverwerkte traumatische (jeugd)ervaringen kunnen het ontstaan van een depressie vergroten.

 

Bepaalde medicijnen en verschillende soorten drugs (een aantal hoge bloeddruk medicijnen, slaapmiddelen, alcohol, amfetamine, cocaïne) staan bekend om het mogelijk veroorzaken van een depressie. Daarnaast bestaan er ook een aantal lichamelijke aandoeningen die de kans op depressie vergroten (zoals een hersenbloeding).

 

Voor meer informatie over therapie en behandeling bij depressie zie ook psychologische hulpverlening of rTMS bij Depressie